همچنين اقدام شوقى به ترجمه ديوان منسوب ، آن هم در دورانى كه از آگاهى شاعران و اهل فضل نسبت به زبان عربى كاسته شده و به جاى آن زبان تركى بيش از پيش در ميان شاعران و نويسندگان فارسى زبان رواج يافته بود ، نشان‌دهندهء ميزان دانش وى در زمينه شعر و ادب عربى است و اين موضوع از ابيات مقدمه ديوان نيز به روشنى پيداست . بخش دوم شامل ترجمه منظوم است كه 360 قطعه را در بر مىگيرد . وى در مقابل هر بيت عربى يك بيت فارسى سروده است . ابياتش ساده و روان و نزديك به كلام منثور است و در پاره‌اى موارد سست به نظر مىرسد و همان‌طور كه در مقدمه ديوان آمده ، ابيات را لفظ به لفظ و بىدخل و تصرف ترجمه كرده است . سادگى كلام شوقى در اين بخش از ديوان ، گذشته از آنكه سبك رايج عصر اوست ، از ترجمه مستقيم وى از شعر عربى نيز سرچشمه مىگيرد . شوقى بر آن بوده تا ابيات عربى را به گونه‌اى به نظم فارسى ترجمه كند كه به اصل عربى نزديك باشد . بنابراين رعايت وزن و قافيه و مقيد بودن به ترجمه لفظ به لفظ شوقى را در چهارچوبى قرار داده كه وى را تا حد زيادى از به كار بردن صنايع ادبى باز مىدارد . براى آشنايى بيشتر خواننده با نحوه ترجمه شوقى از ديوان ، ابتدا برخى از ابيات او با متن عربى تطبيق داده شده ، سپس با دو ترجمه ديگر مورد مقايسه قرار گرفته آنگاه به ويژگىهاى ترجمه منظوم وى اشاره شده است . كيفيت تطبيق ابيات فارسى و عربى در ترجمه منظوم شوقى همراه مقايسه آن با چند ترجمه ديگر : ترجمه يا برگرداندن مطلبى از زبانى به زبان ديگر در كتب بديع يكى از صنايع ادبى به شمار آمده است . ادبا براى اين صنعت ارزش زيادى قائل شده‌اند و دربارهء صنعت ترجمه چنين گفته‌اند كه شاعر مضمون شعرى را از زبان عربى به نظم فارسى يا از فارسى به نظم عربى نقل كند و اين كار به‌ويژه در صورتى كه گوينده تمام مضمون يك بيت را در بيت ديگرى ترجمه كند و در كنار آن از صنايع لفظى و معنوى نيز استفاده نمايد از محاسن و صنايع بديعى و نشانگر قدرت طبع و نيروى